[00:02] Introductie van de podcastreeks over energietransitie
Björn Crul: Welkom bij deze podcastreeks over de energietransitie en de evolutie naar slimme en duurzame gebouwen. In drie afleveringen gaan we dieper in op de grote veranderingen in ons energieverbruik en wat de impact daarvan is voor bouwprofessionals en installateurs. In deze eerste aflevering bekijken we hoe ver de energietransitie al staat, welke technologieën een verschil maken en wat dat concreet betekent voor professionals. Mijn naam is Björn Crul, mijn gast vandaag is Hilde Vandenberghe van Cebeo, Belgiës grootste distributeur van elektrotechnisch materiaal. Hilde, welkom. Energie is uiteraard een actueel thema. Als we vandaag over de energietransitie spreken, wat is er dan fundamenteel veranderd in vergelijking met vijf of tien jaar geleden?
Hilde Vandenberghe: Er is heel wat veranderd en gelukkig is er heel wat veranderd. Maar het is nog altijd een energietransitie. Een transitie wil zeggen een overgang van de ene toestand naar de andere. En dat kan op een trage manier gebeuren. Een aantal jaren terug zag de overheid ook wel, de wereld, dat er iets moest veranderen. En de beleidsmakers hebben gedacht: hoe gaan we de mensen daarin ondersteunen? Dan hebben ze een ondersteuningscampagne gebracht voor zonnepanelen. Want daar is het allemaal mee gestart. Dat de zonnepanelen niet zorgden voor een energietransitie, maar wel voor een terugverdienmodel, een verdienmodel voor de mensen. En dit is vandaag de dag toch wel al even anders.
[01:34] Invloed van geopolitiek en elektrificatie
Björn Crul: Ja, ook met alles wat er nu geopolitiek gebeurt en plots heel sterk stijgende energieprijzen, verandert dat het besef?
Hilde Vandenberghe: Inderdaad, de geopolitiek speelt een heel belangrijke rol. Waarom? Omdat de basis van onze energie verandert. We zijn nog altijd gewoon om met gas te verwarmen, zelfs stookolie. Nu we merken dat we daar minder toegang toe hebben, begint het besef: oké, misschien moeten we toch eens kijken naar die elektrificatie, naar die verandering.
Björn Crul: Ja, zoals je zegt, elektrificatie, meer gebruik maken ook van hernieuwbare energie. Maar waarom is het strategisch en maatschappelijk ook een noodzaak?
Hilde Vandenberghe: Omdat we het moeten doen voor onze wereld. Het is twintig jaar geleden, in 2006, dat Al Gore zijn An Inconvenient Truth uitbracht. Twintig jaar geleden al. Toen wist de wereld eigenlijk al dat we iets moesten doen om die wereld te redden, om ook nog een wereld te hebben voor onze kleinkinderen. Ik word binnenkort oma. Nu besef ik: die kinderen gaan het echt nodig hebben. Dus we merken, er moet iets veranderen, maar het moet op een duurzame manier zijn. Dus het is niet alleen enkel en alleen de energie, maar alles daar rond. Het gaat ook over afval, het bewustzijn, de manier van omgaan. Dus duurzaamheid is ook wel een heel belangrijke factor.
[03:01] Impact op woningen, gebouwen en installateurs
Björn Crul: We moeten ons aanpassen om ervoor te zorgen dat de klimaatopwarming stopt. Wat betekent zo’n shift dan concreet voor woningen en gebouwen en voor het gamma dat jullie aanbieden?
Hilde Vandenberghe: Dat is uiteraard een grote verandering, want er zijn verschillende factoren die die klimaatopwarming beïnvloeden. Maar één daarvan is de verwarming en alles wat er gebeurt in een gebouw. Dus we moeten de manier van bouwen aanpassen. Ik denk dat dat al gebeurt, denk aan het isoleren en zo meer. Er worden ook wel een aantal verplichtingen opgelegd. Bijvoorbeeld nieuwbouw, daar ga je al geen gasaansluiting meer hebben. Daar moet je naar een warmtepomp gaan, alleen omdat er een verplichting is dat je een rendement van 130% moet hebben. Dus we moeten die richting uit, maar het moet meer zijn dan het moeten. Het moet ook haalbaar zijn voor de mensen. Dus wat zien we? Er verandert iets in de gebouwen. Wij moeten ons aanpassen, wij als groothandel, maar uiteraard ook onze installateur. Onze installateur moet naar de mensen toe ook een oplossing kunnen aanbieden. Dus ons aanbod wordt groter. Niet enkel alles wat elektriciteit is, maar ook warmte.
[04:22] Zonnepanelen, laadpalen en thuisbatterijen
Björn Crul: Je hebt het net gezegd, het besef komt er bij mensen dat er zaken moeten veranderen. Nu weten we met z’n allen, die zonnepanelen zijn al lang ingeburgerd, ook omwille van die subsidies die er zijn geweest. Maar hoever staat het nu vandaag bijvoorbeeld met laadpalen, warmtepompen, thuisbatterijen? Zijn residentiële klanten al geneigd om daarin te investeren?
Hilde Vandenberghe: Daar ben ik van overtuigd, omdat ze merken dat zonnepanelen alleen, oké, dat is eigenlijk het topje van de ijsberg. Letterlijk. Dat is datgene wat die zonnewarmte gaat opvangen. Maar wat doen we er dan mee? We kunnen het zoals voordien terug op het net steken, maar dan komen we inderdaad naar dat maatschappelijke gegeven: kan ons net dat wel aan? Kan de netbeheerder dat nog wel verwerken? Want wij gaan zelf onze energie gaan produceren en gaan gebruiken ofwel op het net gaan steken. Dus wat merken we? Oké, allemaal op het net steken, dat gaat niet meer. We zijn met velen die zelf gaan produceren, dus de netbeheerder heeft daar ook geen invloed meer op zoals hij vroeger had als er een centrale was. Dus de mensen beginnen te kijken: oké, als ik zelf producent word, wil ik dat zelf gaan gebruiken. Oké, dan kan een laadpaal, uw auto gaan opladen, belangrijk zijn. Een batterij kan heel belangrijk zijn. Dan ga je zeggen: oké, ’s nachts geen verbruik, maar ik ga zorgen dat er in mijn batterij voldoende zit. En tegen de morgen, dat we weer een piek hebben, oké, dan ga ik zorgen dat ik van daaruit mijn energie kan halen. En de laatste stap, ik heb hem al vermeld, dat is die warmte. Die vroeger fossiele brandstoffen waren, die nu ook elektrisch worden.
[06:04] Energy management systemen
Björn Crul: Ja, heel die eigen energie opwekken en die ook kunnen verbruiken bijvoorbeeld via laadpalen en warmtepompen, dat is één zaak, maar hoe zorg je er dan als gebruiker voor dat je daar het hoogste rendement uithaalt, dat op de juiste momenten de juiste dingen gebeuren?
Hilde Vandenberghe: Dat is een heel belangrijke vraag en dat zijn natuurlijk ook de systemen van de toekomst. We willen uiteraard niet dat we zonder elektriciteit vallen omdat we te veel energie verbruiken. Maar om dat allemaal te managen, bestaat er een energy management systeem dat alle verbruikers gaat managen en gaat kijken: oké, volgens je profiel, volgens het profiel van de gebruiker, wat ga ik nu best eerst aanschakelen? Ga ik nu best eerst mijn laadpaal gaan gebruiken of steek ik mijn energie beter in mijn batterij? Of ga ik de warmtepomp gebruiken? Je kunt ook warmte in water opslaan. Dus dit moet allemaal gemanaged worden via een energy management systeem.
[07:05] Opleidingen voor installateurs
Björn Crul: Ja, heel die energy management systemen, dat is een heel interessant onderwerp. In de volgende podcast zullen we daar met jouw collega Henk nog dieper op ingaan. Nu, veel professionals en installateurs beseffen dat de energietransitie en die nieuwe producten voor hen een opportuniteit zijn. Tegelijkertijd wordt het voor veel mensen ook wel complexer. Jullie als Cebeo gaan daar een rol in opnemen met een opleiding Energy Advisors. Wat zal die opleiding inhouden?
Hilde Vandenberghe: Inderdaad. En het is ook niet één opleiding. Wat doen we bij Cebeo? Inderdaad, de complexiteit wordt steeds groter, ook voor ons. We willen eigenlijk onze installateur ontzorgen. Want wat is belangrijk? De ontzorging. Comfort. Voor de eindklant, maar ook voor de installateur. Maar hoe kunnen we die installateur nu begeleiden? Dus we kijken ook: wat wil de eindklant? We denken dan als particulier zijnde: wat zouden we willen en welke vragen moeten we stellen aan onze installateur? En dan gaan we kijken: wat voor type installateurs hebben we? Je hebt elektriciens, waar elektriciteit eigenlijk de basis is. Je hebt HVAC-installateurs, waar de verwarming de basis is. Je hebt ook koeltechniekers, waar koeling de basis is. Als je gaat kijken wat die mensen nodig hebben om nu eigenlijk antwoord te geven op de vraag van die particulier als hij zijn woning zo energiezuinig wil maken.
Björn Crul: Want het vloeit eigenlijk allemaal in elkaar over.
Hilde Vandenberghe: Inderdaad. En wij kijken dus naar die verschillende sectoren en wij proberen dan de mensen te begeleiden. Dus die Energy Advisor is eigenlijk een reeks van modules afgestemd op de kennis van die installateur op dat moment. Dus stel, hij heeft al kennis van elektriciteit, oké, dan gaan energy management systemen veel gemakkelijker zijn. Is het iemand die gewoon is van verwarming, gaswandketels, ja, dan gaat hij moeten kijken: oké, misschien heeft hij een basis elektriciteit nodig voor verwarming en dan naar de energy management systemen. Als voorbeeld geef ik dat. Een elektricien kan zeggen: oké, ik heb nu te maken met verwarming, dus ook met water, misschien moet ik eerst een module hydraulica gaan volgen. Dus het is echt afgestemd op de noden van een installateur, met zicht op wat die particulier mij nu precies kan vragen.
[09:35] Regelgeving, cybersecurity en AI
Björn Crul: Ja, en dat is eigenlijk niet alles, want er evolueert nog heel veel, zowel wat de technologie betreft als wat de regelgeving betreft. Waar moeten elektrotechnische professionals de komende tijd allemaal rekening mee houden?
Hilde Vandenberghe: Regelgeving is inderdaad heel belangrijk. Dat geeft ook een zekere complexiteit, maar geeft ook een zekere normering, wat ook belangrijker en belangrijker wordt. Denk bijvoorbeeld aan de AFIR-wetgeving van alles wat laadpalen is. Die gaat eigenlijk een norm opleggen van hoe een wagen en een laadpaal gaan communiceren. Omdat het digitaal wordt, wordt het steeds moeilijker om te gaan kijken bijvoorbeeld naar cybersecurity. Hoe veilig is mijn connectie tussen mijn laadpaal en mijn wagen? Je gaat in het buitenland ergens op een parking gaan snelladen, is die communicatie wel veilig? En dat is die AFIR-wetgeving. Dus het wordt complexer, maar het wordt ook beter. Het wordt ondersteund. Een ander punt waar de installateur zeker ook rekening mee zal houden, is met AI, dus artificiële intelligentie. Want die zal helpen om heel die systemen, om het verbruik te regelen van een woning, af te stemmen op de particulier.
[10:53] Cebeo Technologie op de Heizel
Björn Crul: Hilde, begin juni is er dan de beurs Cebeo Technologie op de Heizel in Brussel. Wat zullen we daar allemaal ontdekken rond de energietransitie? Dat zal een centraal onderwerp zijn van de beurs, neem ik aan.
Hilde Vandenberghe: Uiteraard. Het is heel belangrijk om te tonen: hoe moet het nu eigenlijk? Dus we hebben onze leveranciers die daar aanwezig zullen zijn met elk hun productgamma. Maar al die leveranciers en hun producten samenbrengen, dat is de uitdaging. En daarvoor hebben we onze centrale stand, onze Green & Smart-stand, waar we eigenlijk echt een totaaloplossing tonen voor een woning. Niet alleen voor een residentiële woning, maar ook voor gebouwen. Want ook de commerciële gebouwen worden via wetgeving verplicht, afhankelijk van het verbruik. Hoe zit het daarmee? Dus wij tonen de totale oplossing, zelfs visueel, met led en zo meer. Dus ik zou zeggen: als je naar Technologie komt en je komt naar de centrale stand, dan zijn onze specialisten daar aanwezig en die kunnen dan ook de uitleg geven van hoe werkt het nu precies, heel dat energieverbruik en het management daaronder. Afspraak van 2 tot 4 juni op de Heizel in Brussel voor Cebeo Technologie.
[12:07] Afsluiting van de aflevering
Björn Crul: Hilde Vandenberghe, bedankt voor dit gesprek. In de volgende aflevering van deze reeks zullen we dus verder inzoomen op het belang van energiemanagement en energiemanagementsystemen. Graag tot de volgende keer.
